STANOVNIŠTVO

Doseljavanjem na Balkan, Sloveni su zatekli mnogobrojno starosjedilacko stanovnistvo. Na prostorima danasnje Crne Gore u predrimsko doba zivjela su brojna ilirska plemena. No bilo je i onog stanovniStva koje je u uslovima rimske dominacije izbjeglo romanizaciju i ocuvalo svoju autohtonost.⁵

Zaposjedajući balkanske zemlje Sloveni su dosta dugo ocuvali svoju pagansku mnogobozacku vjeru, pa su viSe od dva vijeka davali otpor hristijanizaciji. Sire akcije na hristijanizaciji starosjedilackog stanovniStva Balkana bila su poslije legalizacije hrisćanstva (Milanski edikt 313. godine). Potom su dosle monoteisticke religije: hrišćanstvo i islam.⁶

Osmanlije su ovaj kraj zaposjeli 1478. godine. Ivan Crnojević je napustio Zabljak i otisao u Italiju da zatrazi pomoć u borbi protiv Osmanlija. Posto nije uspio, vraća se u Crnu Goru i prihvatio vazalni odnos prema osmanlijskim vlastima, Cije je sjediSte bilo u Skadru. Njegov najmladi sin, StaniSa, kasnije Skender-beg Crnojević, prima islam i turske vlasti su ga postavile za zamjenika (podgubernatora) skadarskog sandzag-bega i za prvog sandzak-bega crnogorskog. Ostala podrucja van granica Stare Crne Gore, Osmanlije su zauzeli u razliCitim vremenskim periodima XV; XVI i XVII. vijeka i uspostavili svoju vlast. ⁷

U vremenu od oko 300. godina, Stara Crna Gora sa svoje cetiri nahije nije mijenjala svoje granice. Godine 1858./1860. Crna Gora je uz veliku diplomatsku pomoć Francuske i Rusije, izborila razgranicenje i tom prilikom dobila pod svoju upravu NikSićku Zupu, dio Drobnjaka, Gornje Vasojeviće, Grahovo, Rudine i jos nekoliko manjih naselja.⁸

Odlukama Berlinskog kongresa, jula 1878. godine, Crna Gora je dobila prosirenje granica, a time i gradove: NikSić, Spuz, Zabljak na Skadarskom jezeru, Podgoricu, Kolasin, Bar, i u zamjenu za Plav i Gusinje, koji su odbili da se povinuju odluci ondasnjih Velikih sila, kao i pokusaju crnogorske vojske da odluku sprovede, dobila je Ulcinj sa zaledem.⁹

U Balkanskom ratu 1912./13. Crna Gora prosiruje teritorije i osvaja gradove: Mojkovac, Sahoviće, Pavino Polje, Pljevlja, Bijelo Polje, Loznu, Bihor, Berane, Rozaje, Plav, Gusinje i uspostavlja granice u kojim se nalazi i danas i zaokruzuje svoju drZavnost. (Vidi kartu na naslovnoj strani). ViSevjekovna osmanlijska vlast na ovim prostorima trajala je od druge polovine XV do pocetka XX. vijeka.

Godine 1918. Crna Gora se prisajedinjuje Srbiji a is te godine se formira Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca. U toku Drugog svjetskog rata, 1943. godine, u Jajcu, na Drugom zasijedanju AVNOJ -a, udareni su temelji novoj drzavi: Federativnoj Narodnoj Republici Jugoslaviji, a kasnije Socija­listickoj Federativnoj Republici Jugoslaviji.

Crna Gora je postala jedna od sest Republika Jugoslavije. Raspadom zajednicke drZavne zajednice Jugoslavije 1992. godine, Crna Gora Cini drZavnu zajednicu Srbija i Crna Gora. Na referendumu odrzanom 21. maja 2006. godine, Crna Gora je izglasala nezavisnost i 28. juna 2006. godine postala 192 Clanica Ujedinjenih nacija. GraniCi se sa: Albanijom, Kosovom, Srbijom, Bosnom i Hercegovinom, sa Hrvatskom i u Jadranskom moru sa Italijom. Obuhvata povrsinu od 13. 812. kmz, prema popisu iz 2003. godine, ima 672,656 hiljada stanovnika. Od tog broja muslimani cine 24%.¹⁰ Glavni grad je Podgorica koja je locirana u sredisnjem kontinentalnom dijelu Crne Gore, na obalama Morace, Zete i Ribnice.

Pomorskim, drumskim, zeljeznickim i vazdusnim komunikacijama predstavlja glavnu sponu izmedu Mediterana i srednje Evrope.

5. dr. Musović, isto
6. dr. Musović, isto str.22
7. S. Ljubić, Marijana Bolice, kotoranina, opis sandzakata skadraskoga od 1614. god. Starine JAZU, knj. XII, Zagreb, 1880., str.168; Istorija Crne Gore, knjiga II. tom I1, stro 478.
8. dr. Mustafa Memić, Bosnjaci (muslimani) Crne Gore, Podgorica, 2003. stro 17.
9. dr. Mustafa Memić, Bosnjaci (muslimani) Sandzaka i Crne Gore, Sarajevo 1996. stro 179.
10. Republićki statisticki podaci popisa za 2000.